0901.156.466

Quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế lan can trong các khu nhà cao tầng, chung cư

Gần đây, dư luận của cả nước quan tâm đến sự việc một bé gái rơi từ tầng 12 của một chung cư trên địa bàn Hà Nội, rất may cô bé không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, qua sự việc này dư luận có nhiều luồng ý kiến trái chiều về trách nhiệm của KTS các tòa nhà trong việc thiết kế không gian logia và cao độ lan can.

Việc nhận xét đúng sai nằm ngoài phạm vi của bài viết này, bài viết sẽ cung cấp cho bạn đọc thêm kiến thức về quy chuẩn xây dựng của Việt Nam liên quan quan đến lan can trong các khu nhà cao tầng, chung cư.

1. Hiểu thêm về tiêu chuẩn, quy chuẩn

Điều 3 Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006 đã phân biệt rõ tiêu chuẩn và quy chuẩn.

Điều khác biệt lớn nhất giữa tiêu chuẩn và quy chuẩn là: Tiêu chuẩn thực chất chỉ mang tính chất khuyến nghị, khuyến cáo, tự nguyện áp dụng. Còn quy chuẩn được cơ quan Nhà nước ban hành, bắt buộc các doanh nghiệp phải áp dụng trong hoạt động sản xuất – kinh doanh và các hoạt động kinh tế – xã hội khác.

Như vậy, trong thiết kế thì tiêu chuẩn không có khái niệm “đúng – sai” vì nó là tự nguyện, còn với quy chuẩn thì bắt buộc phải tuân theo pháp luật quy địnhNếu người thiết kế không tuân theo quy chuẩn là vi phạm pháp luật và sẽ được xử lý theo luật tố tụng dân sự, tố tụng hình sự hoặc các bộ luật liên quan.

Việc kiểm tra một công trình hay một sản phẩm có đảm bảo quy chuẩn định sẵn hay không là dựa vào các cơ quan có thẩm quyền. Ở đây là thanh tra xây dựng ở Sở Xây dựng, Bộ Xây dựng, các sở ban ngành liên quan như Ban phòng cháy chữa cháy… sẽ là bên phê duyệt các thiết kế công trình có đạt tiêu chuẩn/quy chuẩn liên quan hay không.

2. Tiêu chuẩn, quy chuẩn về thiết kế chiều cao lan can

Về mặt quy định, đã có 2 Quy chuẩn Quốc gia, đó là:

– Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 04:2019/BXD về Nhà chung cư do Bộ Xây dựng ban hành.

– Quy chuẩn xây dựng Việt nam QCXDVN 05:2008/BXD về Nhà ở và công trình công cộng – An toàn sinh mạng và sức khoẻ.

Trong đó ghi rõ lần lượt như sau:

• Tại QCXD 04:2019/BXD, điều 2.2.12: Rào, lan can ban công và logia, bao gồm cả chiều cao từ sàn đến mặt dưới lỗ cửa/bậu cửa sổ trong nhà chung cư, nhà chung cư hỗn hợp không được nhỏ hơn 1,4 m. Các vị trí khác tuân thủ QCXDVN 05:2008/BXD.

• Tại QCXDVN 05:2008/BXD:

– Vế thang, chiếu tới, chiếu nghỉ phải có lan can bảo vệ ở các cạnh hở

– Đối với công trình có trẻ em dưới 5 tuổi lui tới, lan can cần đảm bảo các yêu cầu sau:

Khe hở của lan can không đút lọt quả cầu có đường kính 100mm;

Không có cấu tạo để trẻ em dễ trèo qua lan can.

– Chiều cao tối thiểu của lan can được quy định ở Bảng:

Thêm vào đó là Tiêu chuẩn TCVN 4319:2012 về Nhà và công trình công cộng – Nguyên tắc cơ bản để thiết kế cũng có nhắc đến:

Ở tất cả nơi có tiếp giáp với bên ngoài (như ban công, hành lang ngoài, giếng trời bên trong, mái có người lên, cầu thang ngoài nhà…) phải bố trí lan can bảo vệ và đảm bảo các yêu cầu sau:

– Lan can phải làm bằng vật liệu kiên cố, vững chắc, chịu được tải trọng ngang, được tính toán theo quy định trong TCVN 2737;

– Chiều cao lan can không nhỏ hơn 1,1m tính từ mặt sàn hoàn thiện đến phía trên tay vịn;

– Trong khoảng cách 0,1m tính từ mặt nhà hoặc mặt sàn của lan can không được để hở;

– Khoảng cách thông thủy giữa các thanh đứng không lớn hơn 0,1m;

3. Tiêu chuẩn, quy chuẩn đã đủ an toàn?

Về lý thuyết thì số liệu của quy chuẩn là rất an toàn, vì việc đu bám rồi kéo người vượt qua những chiều cao kể trên là rất khó kể cả đối với người trưởng thành khỏe mạnh. Nguyên tắc chiều cao chống ngã được tính bằng tối thiểu nửa (1/2) chiều cao của người (nguyên lý đòn bẩy). Giả sử chiều cao trung bình người trưởng thành là 1.8m (theo tiêu chuẩn nước ngoài) thì chiều cao cho lan can dành cho người trưởng thành sẽ là 90cm.

Với công trình cao tầng được nâng lên 1,4m tức là đã tăng lên 60% tương đương hệ số an toàn là k:1,6 lần.

Với trẻ em dưới 4 tuổi (chưa có ý thức an toàn) có chiều cao dưới 1,0m thì tay chưa với tới lan can có chiều cao 1,4 m có hệ số an toàn nhỏ nhất k = 2,8 lần Với trẻ em từ 5 – 10 tuổi, tuổi đã có ý thức (sợ ngã) thì 1,4 mét sẽ có hệ số an toàn tính toán tối thiểu là k>2 lần.

Có thể sửa đổi, đề xuất sửa đổi tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành hay không?

Có. Theo khoản 1 và 2 Điều 35 Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật có quy định:

– Cơ quan ban hành quy chuẩn kỹ thuật tổ chức rà soát quy chuẩn kỹ thuật định kỳ năm năm một lần hoặc sớm hơn khi cần thiết, kể từ ngày ban hành.

– Việc sửa đổi, bổ sung, thay thế quy chuẩn kỹ thuật được thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định tại Điều 32 của Luật này trên cơ sở kết quả rà soát hoặc đề nghị của tổ chức, cá nhân.

Tuy nhiên, phải khẳng định rằng tiêu chuẩn, quy chuẩn sẽ được thay đổi khá ít, hoặc chỉ được chỉnh sửa một phần nhỏ vì:

Theo khoản 3 Điều 6 Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, một trong các nguyên tắc cơ bản của việc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật là phải bảo đảm sự tham gia và đồng thuận của các bên có liên quan. Như vậy, ngay từ đầu, tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được xây dựng trên tính đóng góp khách quan của nhiều bên liên quan.

Thêm vào đó, điều 13 và điều 30 của bộ luật trên cũng quy định rõ: tiêu chuẩn và quy chuẩn được xây dựng dựa trên một hoặc những căn cứ sau: Tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài; kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ, tiến bộ kỹ thuật; kinh nghiệm thực tiễn; kết quả đánh giá, khảo nghiệm, thử nghiệm, kiểm tra, giám định.

Như vậy, việc đưa ra số liệu để xây dựng tiêu chuẩn/quy chuẩn là dựa vào tính khoa học, tham chiếu các thông số khoa học chứ không mang tính cảm tính, ước lượng mơ hồ, mang tính an toàn cao.

4. Vì sao vẫn có những trường hợp chưa đủ an toàn?

Mặc dù đã có những tiêu chuẩn/quy chuẩn cụ thể, những trường hợp đáng tiếc do ban công, cầu thang thiếu an toàn vẫn xảy ra, đặc biệt là đối với trẻ em, nguyên nhân do đâu?

Thứ nhất, với trẻ em thì điều gì cũng có thể trở nên nguy hiểm được. Để ngăn chặn những trường hợp đáng tiếc thì sự giám sát của gia đình vẫn là điều cần cần đặt lên hàng đầu.

Thứ hai, có khả năng chiều cao “thật” của lan can đã bị giảm: Việc dựng lan can lên trên dầm ban công, tường bao vì yêu cầu thẩm mĩ làm giảm chiều cao an toàn “thật” của lan can; lan can được bố trí thêm các thanh ngang do tính thẩm mĩ và để tăng độ ổn định ngang lan can cũng làm giảm chiều cao an toàn “thật” của lan can khi trẻ em gác chân, bám tay vào để trèo lên.

Theo QCXDVN 05:2008/BXD thì lan can không quy định chỉ tính phần sắt, tức là chỉ cần đảm bảo từ nền đến tay vịn là 1,4m là đã đạt rồi.

Thứ ba, sự sắp xếp vật dụng không hợp lý đã vô tình tạo bệ đứng, giúp trẻ em trèo lên. Cần lưu ý khi sắp xếp các vật dụng tại logia và ban công của gia đình.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *